Wythnos Ymwybyddiaeth Anhwylder Bwyta

Dim sgoriau eto. Mewngofnodi i Raddio

Helo Gyfeillion!

Yr wythnos hon yw Wythnos Ymwybyddiaeth Anhwylder Bwyta, dan arweiniad BEAT, sy'n elusen â’r nod o roi cymorth i bobl sy'n byw gydag anhwylderau bwyta a'r rhai sy'n ceisio bod yn gefn iddyn nhw.

Prif nodwedd anhwylderau bwyta yw ymddygiad bwyta cwbl anghyson. Maent yn anhwylderau emosiynol sy'n canolbwyntio ar fwyd a gor-bryder ynghylch maint a siâp y corff fel ffordd o ymdopi â phroblemau.

Mae yna wahanol fathau o anhwylderau bwyta:

 

Anorecsia Nervosa

Dyma pryd mae rhywun yn cyfyngu'n gyson ar yr hyn maen nhw'n ei fwyta gan arwain at golli pwysau yn sylweddol. Y rheswm am hyn yw naill ai ofn dwys o ennill pwysau, neu ymddygiad parhaus sy'n ymyrryd ag ennill pwysau. Mae pobl sy'n dioddef am Anorexia Nervosa fel arfer yn gweld eu hunain yn llawer mwy o faint nag ydyn nhw mewn gwirionedd, felly nid ydyn nhw'n cydnabod difrifoldeb pwysau isel eu corff.

Bydd rhai pobl yn cyfyngu ar yr hyn y maent yn ei fwyta yn unig, tra gall eraill orfwyta a / neu ysgogi eu hunain i chwydu neu gamddefnyddio carthyddion neu ddiwretigion.

Bulimia Nervosa

Dyma pryd mae rhywun yn gorfwyta, gan fwyta mwy o fwyd nag y byddai'r rhan fwyaf o bobl yn ei fwyta mewn cyfnod penodol, ynghyd ag ymdeimlad o ddiffyg rheolaeth dros fwyta yn ystod y cyfnod hwnnw. Yna bydd yr unigolyn yn mynd ati dro ar ôl tro i geisio gwneud iawn am hynny er mwyn atal magu pwysau, e.e. ysgogi eu hunain i chwydu, camddefnyddio meddyginiaethau, ymprydio, neu ymarfer corff gormodol. Gall pobl fod dros eu pwysau pan fydd ganddyn nhw Bulimia Nervosa.

Anhwylder Gorfwyta

Dyma pryd mae rhywun yn cael pyliau rheolaidd o orfwyta, sy'n achosi trallod. Mae gorfwyta’n digwydd, ar gyfartaledd, o leiaf unwaith yr wythnos am dri mis. Mae anhwylder gorfwyta yn achosi i rywun fod â diffyg rheolaeth dros yr hyn maen nhw'n ei fwyta.

Anhwylder Cyfyngu ar Fwyta (AFRID)

Mae hwn yn ddiagnosis newydd, a elwid gynt yn 'Anhwylder Bwyta Dewisol'. Dyma pryd mae gan rywun arferion bwyta anghyson (e.e. Diffyg diddordeb mewn bwyta neu fwyd; osgoi bwyd ar sail teimlad, arogl neu flas bwyd). Un o arwyddion hyn yw methiant parhaus i ddiwallu anghenion maeth a/neu egni’n briodol, sy'n gysylltiedig ag un neu fwy o'r canlynol:

  • Colli pwysau sylweddol
  • Diffyg maeth sylweddol 
  • Dibyniaeth ar fwydo mewnol neu atchwanegiadau maeth
  • Ymyrraeth ddybryd ar ymddygiad seicogymdeithasol

Nid yw pobl ag AFRID fel arfer yn teimlo trallod ynghylch siâp eu corff, nac yn ofni bod yn dew.

Anhwylderau Bwyta Penodol Eraill (OSFED)

Bydd rhywun sy'n cael diagnosis am OSFED yn dangos ymddygiad bwyta sy'n achosi trallod a nam sylweddol clinigol mewn meysydd gweithredu, ond nid ydynt yn ateb y meini prawf llawn ar gyfer unrhyw un o'r anhwylderau bwyta eraill.

Anhwylder Bwyta Amhenodol (UFED)

Pan fydd ymddygiad rhywun yn achosi trallod / nam gweithredol sylweddol yn glinigol, ond nid ydynt yn ateb y meini prawf llawn ar gyfer unrhyw un o'r Anhwylder Bwyta. Gellir defnyddio'r categori hwn lle mae clinigwr yn dewis peidio â manylu pam nad yw’r meini prawf wedi’u bodloni, gan gynnwys lle nad oes digon o wybodaeth o bosibl i wneud diagnosis mwy penodol, er enghraifft pan fo rhywun sy'n dod i adran ddamweiniau ac achosion brys.

Mae yna lawer o ffactorau a all gyfrannu at rywun ag anhwylder bwyta, fel ffactorau biolegol, ffactorau genetig, nodweddion personoliaeth, ffactorau cymdeithasol-ddiwylliannol, blaenaeddfedrwydd, hanes teuluol, straen a digwyddiadau bywyd niweidiol.  

Cadwch lygad ar dudalen Facebook yr UM dros yr wythnos nesaf i gael mwy o wybodaeth am anhwylderau bwyta a'r effeithiau y gallant eu cael.

Os ydych chi neu rywun rydych chi'n ei adnabod yn cael ei effeithio gan anhwylder bwyta, cysylltwch ag ymgynghorydd UM (undeb.cyngor@aber.ac.uk) am gymorth, neu ewch i https://www.beateatingdisorders.org.uk/ am fwy o wybodaeth.

Lydia Chilvers,

Swyddog Llesiant, 2019/20

 

Comments

Ni wnaed unrhyw sylw. Mewngofnodwch i roi sylw.
 

Dolenni defnyddiol

Elusen Gofrestredig

Undeb Myfyrwyr Aberystwyth #1150576