Anneuaidd o amgylch y byd

Dim sgoriau eto. Mewngofnodi i Raddio

Mae'r diffiniad gan Stonewall UK yn disgrifio anneuaidd fel 'term ymbarél ar gyfer pobl nad yw eu hunaniaeth ryweddol yn ffitio’n daclus i’r categori ‘dyn’ neu ‘ddynes’.

Mae dwy ffordd bwysig iawn y gellir trafod rhywedd…

  • Hunaniaeth Ryweddol sy’n esbonio'r ffyrdd y mae pobl yn hunan-ddiffinio. Dyna sut rydyn ni’n dewis dynodi ein rhywedd, a'r hyn yr ydym yn teimlo sy'n gweddu i ni’n bersonol. Er enghraifft, anneuaidd, cydryweddol.
  • Mynegiant Rhyweddol yw'r ffordd rydych chi'n penderfynu mynegi a byw fel eich hunaniaeth ryweddol. Gall unrhyw un fynegi eu hunaniaeth ryweddol ym mha bynnag ffordd maen nhw’n dewis gwneud hynny! Er enghraifft, gall pobl nad ydynt yn ddeuaidd, er bod eu hunaniaeth y tu allan i'r deuaidd, fynegi hynny mewn ffordd wrywaidd, fenywaidd neu androgynaidd.

Y peth pwysig i'w gofio yw, sut bynnag mae rhywun yn mynegi eu hunaniaeth ryweddol, nid yw'n negyddu eu hunaniaeth - mae'r hunaniaeth honno'n dal i fod 100% yn ddilys.

Camsyniad cyffredin yw bod amrywiant rhywedd yn beth cymharol newydd - ond mae hyn ymhell o fod yn wir! Mae'r arddangosfa Anneuaidd o Amgylch y Byd hon wedi'i chreu gan UM Aber i ddangos bod y ffenomen anneuaidd i'w gweld mewn amrywiaeth o ddiwylliannau, a bod llawer wedi'u gwreiddio mewn traddodiadau cryf drwy gydol hanes.

 

Hijras De Asia

  • Hijras yw un o'r enghreifftiau hynaf a mwyaf adnabyddus o amrywiant rhyweddol. Maent wedi bod yn gysylltiedig â phwerau cysegredig, a byddent yn cyflwyno bendithion mewn priodasau a genedigaethau, ond roeddent hefyd yn cael eu hofni am eu melltithion pwerus.
  • Mae ffocws eu hymdrechion dros hawliau a chydnabyddiaeth i’w weld yn bennaf yn India.
  • Gwnaeth y llywodraeth drefedigaethol y weithred syml o fod yn hijra yn drosedd. - Ymatebodd yr Hijras i hyn drwy ffurfio eu cymunedau clòs eu hunain a datblygu eu hiaith eu hunain.
  • Yn anffodus, mae ‘hijra’ yn dal i gael ei ddefnyddio fel term sarhaus heddiw, ac mae llawer o hijras yn cael eu gorfodi i droi at gardota neu waith rhyw i gael dau ben llinyn ynghyd. Ond, yn 2014, pleidleisiodd y Goruchaf Lys yn Nepal, Pacistan, a Bangladesh i gydnabod hijras fel trydydd rhywedd dan y gyfraith, sy'n gam bach ond cadarnhaol ar y ffordd at gydraddoldeb

                               

Kathoeys - Gwlad Thai

  • Er nad oes llawer o bobl yn gwybod am y rheiny sy’n perthyn i’r trydydd rhywedd ledled y byd, sonnir yn aml am y kathoeys (neu 'Ladyboys') mewn diwylliant poblogaidd.
  • Mae Kathoey yn air a ddefnyddir yng Ngwlad Thai i ddisgrifio person trawsryweddol gwryw i fenyw, person o drydydd rhywedd, neu ddyn cyfunrywiol merchetaidd.
  • Mae menywod trawsryweddol yng Ngwlad Thai yn defnyddio termau heblaw kathoey wrth gyfeirio atynt eu hunain, megis phuying.

Mae Kathoeys yn gyffredin iawn yng nghymdeithas Gwlad Thai - datgelodd arolwg mewn un ysgol fod 10% o'r myfyrwyr yn diffinio eu hunain fel kathoey.

 

           

                    

Bugis - Sulwesi, Indonesia

  • Mae'r bugis o Sulawesi yn cydnabod pedwar rhywedd a phumed 'metarywedd' pwysig.
  • Mae Calalai yn fenywod o ran anatomi, sy'n ymddwyn fel y mae dynion yn draddodiadol yn ei wneud, ond nid ydyn nhw am fod yn ddynion.
  • Mae Calabai yn wrywaidd o ran anatomi, sy'n ymddwyn fel y mae menywod yn draddodiadol yn ei wneud. Nid ydynt yn derbyn y cyfyngiadau y mae cymdeithas yn eu gosod ar fenywod.
  • Gelwir 'metarywedd' Sulawesi yn bissu. Ystyrir Bissu i fod yn gyfuniad o'r holl ryweddau. Mae ganddyn nhw ffordd unigryw o wisgo nad yw'n 'wrywaidd' nac yn 'fenywaidd', ac mae ganddyn nhw hefyd rolau penodol o fewn cymdeithas. Fe'u gwelir fel bodau sy'n rhoi bendithion i eraill sydd heb y fath gysylltiadau â’r byd ysbrydol.

 

                               

Warias - Indonesia

  • Mae llawer o bobl yn synnu bod trydydd rhywedd, a elwir yn warias yn Indonesia, gwlad Fwslimaidd yn bennaf gyda llawer o werthoedd ceidwadol. Gall Warias fod yn ddynion sy'n credu iddynt gael eu geni gydag eneidiau menywod, trawswisgwyr, pobl sy'n credu’n wirioneddol eu bod yn perthyn i drydydd rhywedd, a mwy.
  • Daw'r gair o gyfuniad o wantia, sy'n golygu 'dynes', a pria, sy'n golygu 'dyn'.
  • Mae Warias yn wynebu camwahaniaethu eang o fewn y gymdeithas yn Indonesia. Er enghraifft, ni allant weddïo mewn mosgiau, er bod llawer o warias yn Fwslimiaid.
  • Er gwaethaf y camwahaniaethu, bob blwyddyn cynhelir pasiant a gwyl fawr 'Miss Waria Indonesia' gyda chystadleuaeth harddwch, digwyddiadau addysgol, cerddoriaeth a mwy. Mae’r digwyddiad wedi bod yn destun protestiadau a beirniadaeth negyddol, ond yn raddol mae wedi cael ei dderbyn yn fwy. Yn wir, mynychodd un o gyn-lywyddion Gwlad Thai y digwyddiad yn 2016, a oedd yn symbol pwysig i'r gymuned.

 

                               

Mahus - Hawaii

  • Yn Hawaii, bu traddodiad ers amser maith o drydydd rhywedd o bobl o'r enw mahu sy'n perthyn yn rhywle rhwng 'gwrywaidd' a 'benywaidd'. Roedd gan Muhas eu rolau eu hunain yn y gymdeithas ac roeddent yn cael eu parchu fel pobl â dawn i iacháu, ac fel athrawon a gofalwyr. Drwy'r cenedlaethau, roeddent yn gyfrifol am basio gwybodaeth ymlaen am hwla, caneuon, siantiau a mahau eraill o ddoethineb yn Hawaii.
  • Mae un elfen o bobl Muha yn amlwg yng ngherddoriaeth Hawaii, sy'n aml yn cynnwys straeon caru nad ydyn nhw'n cydymffurfio â normau rhywedd traddodiadol.
  • Pan gyrhaeddodd cenhadon Cristnogol Hawaii, cawsant eu syfrdanu gan gymdeithas Hawaii, gan gynnwys y mahus, a cheisio condemnio eu harferion traddodiadol. O ganlyniad, daeth cymdeithas yn Hawaii yn llai goddefgar o'r mahus.
  • Fodd bynnag, yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae Hawaii wedi profi adfywiad yn nhraddodiadau’r mahu, ac maent bellach yn cael eu derbyn yn ehangach eto.

 

                               

Dau Ysbryd - Gogledd America

  • Roedd llwyth y Navajo yn cydnabod pedwar rhywedd, sy'n cyfateb yn fras â dynion a menywod cydrwyeddol a thrawsryweddol, gan ddefnyddio'r term nadleehi ar gyfer y rhai sy'n 'trawsnewid' i fod yn fenywaidd a dilbaa i'r rhai sy'n 'trawsnewid' i fod yn wrywaidd.
  • Roedd llwyth y Mohave yn defnyddio'r term alyha a hwame i ddisgrifio hunaniaethau tebyg.
  • Mae pobl Dau-ysbryd yng Ngogledd America bob amser wedi cael eu hystyried yn rhai sydd wedi’u bendithio ddwywaith, gydag ysbryd dyn a dynes. Mae’r mwyaf traddodiadol ymhlith Brodorion America wastad wedi gweld cymeriad sylfaenol unigolyn fel adlewyrchiad o'i ysbryd - felly, mae pobl dau-ysbryd yn cael eu hystyried yn fwy dawnus yn ysbrydol na'r dyn gwrywaidd neu’r ddynes fenywaidd arferol.
  • Roedd pobl Dau-ysbryd yn aml yn arweinwyr ysbrydol ac yn athrawon yn eu cymunedau.

 

                               

Muxes - Mecsico

  • Mae'r Zapotec yn Oaxaca bob amser wedi bod yn fwy derbyniol o hunaniaethau cyfunrywiol neu anneuaidd. Yn wir, maent yn cydnabod trydydd rhywedd, a elwir yn muxes.
  • Muxes yw ddynion sy’n dewis ymddangos yn fenywaidd. Rôl hanfodol o muxes yw gofalu am eu rhieni pan fyddant yn heneiddio, oherwydd bod meibion a merched yn fwyaf tebygol o briodi a chael teuluoedd eu hunain.
  • Bob blwyddyn yn Oaxaca, mae gwyl fawreddog o'r enw Vela de las Intepidas ('Gwylnos y Dewr'), lle mae miloedd o muxes yn dod at ei gilydd ar gyfer gorymdaith a seremonïau eraill. Mae hyd yn oed rhai offeiriaid Catholig yn cymryd rhan, sy'n dangos yn wirioneddol i ba raddau mae muxes yn cael eu derbyn.

 

                               

Il Femminiello - Napoli

ac

Elagabalus - Rhufain

  • Hyd yn oed yn Ewrop, mae pobl ag amrywiant rhyweddol wedi bodoli erioed, ac wedi cael eu dogfennu mewn paentiadau mor gynnar â'r 18fed ganrif.
  • Il Femminiello oedd unigolion a ddynodwyd yn wrywaidd adeg eu geni, oedd yn gwisgo ac yn ymddwyn fel menywod yn Napoli, yn yr Eidal. Fe'u hystyriwyd yn fendith ac yn lwc dda i'r teuluoedd y cawsant eu geni iddynt.
  • Coronwyd Elagabalus yn ymerawdwr yr Ymerodraeth Rufeinig yn y drydedd ganrif, ond mynnodd fod dinasyddion yn defnyddio'r term ymerodres ac roedd yn gwisgo fel dynes. Yn ôl yr hanes, efallai bod Elagabus hyd yn oed wedi galw meddygon gorau’r ymerodraeth er mwyn cael llawdriniaeth i gadarnhau ei rywedd.
  • Yn yr Eidal heddiw, dywedir mai Cinquegraria, a goronwyd yn Miss Traws yr Eidal yn 2014, yw'r ddynes Draws gyntaf yn y wlad i briodi dyn heb gael llawdriniaeth cadarnhau ei rhywedd yn gyntaf.

 

Comments

Ni wnaed unrhyw sylw. Mewngofnodwch i roi sylw.
 

Dolenni defnyddiol

Elusen Gofrestredig

Undeb Myfyrwyr Aberystwyth #1150576