8 - Datblygu gwytnwch emosiynol

Datblygu gwytnwch emosiynol  

 

Ydych chi erioed wedi cael eich rhoi mewn sefyllfa lle rydych chi wedi gorfod delio ag amgylchiadau anodd iawn? 

Rydyn ni i gyd wedi cael ein gwytnwch emosiynol wedi’i brofi, ac weithiau mae'n teimlo fel eich bod chi eisiau ildio i’r straen - ond mae hynny'n normal! 

Gall pobl sy'n meddu ar lefel uwch o wytnwch emosiynol ymdrin â’r straen sy'n rhan o fywyd yn fwy effeithiol, gan reoli eu hamgylchiadau’n ddidrafferth. Yn ffodus, mae gwytnwch emosiynol yn elfen o bersonoliaeth pawb y gellir ei thyfu a'i datblygu. Gall bod â lefel uchel o wytnwch emosiynol drawsnewid eich bywyd a lleihau'r straen y gallech ei brofi pan fyddwch chi yn y Brifysgol.  

 


Beth yw gwytnwch emosiynol?  

Mae gwytnwch emosiynol yn cyfeirio at eich gallu i addasu i sefyllfaoedd sy’n peri straen neu argyfyngau bywyd. Mae pobl fwy gwydn yn gallu 'derbyn y pwysau' ac addasu i anawsterau bywyd heb unrhyw sgil-effeithiau parhaus; mae pobl llai gwydn yn ei chael yn anoddach ymdopi â sefyllfaoedd sy’n peri straen a newidiadau mewn bywyd. 

Mae ymchwil yn dangos bod y rhai sy'n gallu delio â mân broblemau bywyd, hefyd yn ei chael yn haws rheoli argyfyngau mawr, felly mae manteision yn perthyn i hyn ar gyfer bywyd bob-dydd yn ogystal ag ymdopi â’r sefyllfaoedd hynny sydd ond yn digwydd unwaith mewn oes.  

 

Beth sy’n dylanwadu ar wytnwch emosiynol?  

Mae gwytnwch emosiynol a chorfforol i raddau yn rhywbeth sydd gennych ers i chi gael eich geni. Mae sefyllfaoedd yn effeithio llai ar rai pobl yn ôl eu natur; gellir gweld hyn pan maen nhw’n fabanod, ac mae’n tueddu i fod yn sefydlog trwy gydol eich oes. 

 

Elfennau gwytnwch emosiynol 

Mae i Wytnwch Emosiynol dri bloc adeiladu - dyma'r sylfaen y gallwn adeiladu a datblygu gwytnwch arnynt. Cyfeirir atynt hefyd fel tri dimensiwn gwytnwch emosiynol, maent yn cynnwys: 

  • Yr Elfennau Corfforol - sy’n ymwneud â chryfder corfforol, egni, iechyd da a bywiogrwydd. 
  • Yr Elfennau Meddyliol neu Seicolegol - gan gynnwys agweddau fel y gallu i addasu, sylw a ffocws, hunan-barch, hunan-hyder, ymwybyddiaeth a rheoleiddio emosiynol, hunan-fynegiant, ynghyd â’r gallu i feddwl a rhesymu. 
  • Yr Elfennau Cymdeithasol - gan gynnwys perthnasoedd rhyngbersonol (prifysgol, gwaith rhan-amser, cymar, rhieni, ffrindiau, cymuned, a.y.b.), cydymffurfiaeth grwp, agosatrwydd, cyfathrebu a chydweithrediad. 

 

Tueddiadau gwytnwch emosiynol 

Nid yw gwytnwch yn nodwedd mae pobl yn meddu arni neu ddim yn meddu arni; mae yna raddau amrywiol o ba mor dda y gall person ymdrin â straen pan fyddant yn ei wynebu. Eto i gyd, mae nodweddion penodol sy’n tueddu i fod yn gyffredin ymysg pobl wydn. Dyma wyth rydyn ni wedi'u dewis i edrych allan amdanynt a gweithio arnyn nhw: 

  1. Ymwybyddiaeth emosiynol ?Mae pobl sy’n meddu ar ymwybyddiaeth emosiynol yn deall yr hyn maen nhw'n ei deimlo a pham. Maent yn deall teimladau pobl eraill yn well oherwydd bod ganddyn nhw well cysylltiad â'u bywyd mewnol eu hunain. Mae'r math hwn o ddealltwriaeth emosiynol yn caniatáu i bobl ymateb yn briodol i eraill, gan reoleiddio ac ymdopi'n well ag emosiynau anodd fel dicter neu ofn. 
  2.  Dyfalbarhad P'un a ydyn nhw'n gweithio tuag at nodau allanol neu ar strategaethau ymdopi mewnol, maen nhw'n canolbwyntio ar weithredu; maen nhw'n ymddiried yn y broses a dydyn nhw ddim yn ildio. Nid yw pobl wydn yn teimlo'n aneffeithiol neu'n anobeithiol pan fyddant yn wynebu her. Maent yn fwy tebygol o barhau i weithio tuag at y nod pan fyddant yn wynebu rhwystr. 
  3.  Optimistiaeth  Mae pobl wydn hefyd yn gweld yr agwedd bositif yn y rhan fwyaf o sefyllfaoedd ac yn credu yn eu cryfder eu hunain. Gall hyn newid sut maen nhw'n delio â phroblemau o hunan-dosturi i safbwynt lle maen nhw’n teimlo eu bod wedi’i grymuso, gan arwain at gynnig mwy o ddewisiadau. 
  4. Cefnogaeth  Mae cefnogaeth gymdeithasol yn chwarae rhan hanfodol mewn meithrin gwytnwch, yn ogystal â gwella llesiant meddyliol cyffredinol. Er bod pobl wydn yn tueddu i fod yn unigolion cryf, maent yn gwybod beth yw gwerth cefnogaeth gymdeithasol a gallant amgylchynu eu hunain â ffrindiau a theulu cefnogol. 
  5. Hiwmor  Mae pobl sy'n meddu ar wytnwch emosiynol cryf yn gallu chwerthin yn wyneb anawsterau bywyd. Gall hon fod yn ased aruthrol, gan ei bod yn newid safbwynt rhywun o weld pethau fel bygythiad i'w gweld fel her, ac mae hyn yn newid sut mae'r corff yn ymateb i straen. Maen nhw hefyd yn chwerthin yn amlach, ac mae buddion yn perthyn i hynny hefyd. 
  6. Persbectif  Mae pobl wydn yn gallu dysgu o'u camgymeriadau (yn hytrach na'u gwadu), gweld rhwystrau fel heriau, a chaniatáu i anawsterau bywyd i'w gwneud yn gryfach. Gallant hefyd ddod o hyd i ystyr yn heriau bywyd yn hytrach na gweld eu hunain yn ddioddefwyr. 
  7. Ysbrydolrwydd  Mae bod yn gysylltiedig â'ch ochr ysbrydol wedi cael ei gysylltu â gwytnwch emosiynol cryfach, yn enwedig os ydych chi'n gysylltiedig yn fewnol ac nid dim ond yn mynychu gwasanaethau fel mater o arferiad. Nid yw hyn yn golygu na all pobl sydd ddim yn ysbrydol fod yn wydn, dim ond bod y cysylltiad hwn wedi'i ddarganfod. 

 


Felly sut allwch chi adeiladu eich gwytnwch emosiynol?  

 

Ewch yn ôl at y pethau sylfaenol 

Os ydych chi am ddatblygu mwy o wytnwch emosiynol, dechreuwch trwy fynd i'r afael â'ch ymdeimlad cyffredinol o lesiant. Mae angen sylfaen gadarn i weithio ohoni, felly mae pethau sylfaenol fel cael digon o gwsg, bwyta'n dda, symud eich corff, a sefydlu trefn ddyddiol gyson yn hanfodol. Mae hunan-drugaredd hefyd yn allweddol. Gallwch ddarllen mwy am y sgil werthfawr hon isod: 

Mae cynnal ein hwyliau a’n hysbryd yn chwarae rhan bwysig mewn gwytnwch - gall bywyd fod yn brysur ac mae’n hawdd iawn i bopeth fod ynglyn ag astudio - gan sicrhau cydbwysedd o weithgareddau sy'n gwella’ch hwyliau. Bydd gwneud ychydig o'r pethau isod yn helpu i wella'ch hwyliau. 

 

  • Gwrando ar Gerddoriaeth - Mae astudiaethau'n dangos y gall gwrando ar gerddoriaeth wneud i chi deimlo'n hapusach, yn enwedig pan rydych chi'n ceisio gwella'ch hwyliau.  
  • Awyr Iach - Os ydych chi'n ceisio gwella'ch hwyliau'n gyflym, mae mynd allan am dro’n un o'r ffyrdd cyflymaf a hawsaf o wneud hynny.  
  • Yfed Coffi - Bydd y rhan fwyaf o yfwyr coffi cyson yn tystio i'r teimlad o hapusrwydd sy’n dod yn sgil cwpanaid cyntaf y bore.  
  • Cyfoethogi Diwrnod Rhywun - Nid yw'n gyfrinach y byddwch chi’n teimlo'n well pan fyddwch chi wedi cyflawni gweithredoedd bach o garedigrwydd
  • Bwyta (neu Yfed) Byrbryd Iach
  • Anadlu’n Ddwfn - P'un a ydych chi dan straen, yn flinedig, neu mewn hwyliau gwael, gall ychydig funudau o anadlu dwfn wneud lles sylweddol i'ch corff a'ch meddwl
  • Adrodd Datganiad - Gellir defnyddio hunan-ddatganiadau i gadarnhau eich hunan-werth ac i leihau straen
  • Arogli Arogl Pleserus

 

Mae'n bwysig cysylltu â phobl eraill hefyd. Mae pobl yn fodau cymdeithasol ac mae ganddynt angen cynhenid i deimlo'n rhan o gymuned. Miliynau o flynyddoedd yn ôl, roedd ein goroesiad yn dibynnu ar fod yn gysylltiedig yn gymdeithasol, felly pan rydyn ni'n cael ein hunain wedi ynysu, rydyn ni'n teimlo'n anniogel ac yn agored i niwed. 

Mae teimlo eich bod yn cael cefnogaeth a gofal hefyd yn cynyddu gwytnwch emosiynol, felly os ydych chi'n delio â sefyllfa llawn straen neu argyfwng, mae'n syniad da troi at eich cymuned a gofyn am help. 

 

Mae angen ymarfer positifrwydd ac wynebu unrhyw anhawster 

Mae emosiynau cadarnhaol fel cyhyrau; os na ddefnyddiwch nhw, byddwch chi'n eu colli. Gallwch chi ymarfer datblygu emosiynau cadarnhaol trwy feddwl sut rydych chi eisiau teimlo a ble byddech chi'n profi'r teimlad hwnnw yn eich corff. Mae mwy i hyn na dim ond meddwl yn gadarnhaol, mae'n ymwneud â datblygu ac ymarfer yr amgylchedd emosiynol cadarnhaol yn fewnol. 

Ein nod yn aml yw osgoi emosiynau negyddol, ond ar gyfer llesiant emosiynol a gwytnwch, mae angen i ni brofi a goddef yr ystod gyfan o emosiynau. Po fwyaf y byddwn yn blocio neu'n osgoi pethau, anoddaf y byddant yn dod oherwydd nad ydym yn datblygu unrhyw fecanweithiau ar gyfer ymdopi â nhw. 

Mae meddylgarwch yn ein helpu i fod yn y foment ac yn creu lle i ni brofi emosiynau. Pan nad ydym yn feddylgar, rydym yn aml yn brysur yn meddwl am yr hyn y mae angen i ni ei wneud neu'r hyn y dylem fod wedi'i wneud. Mae pobl sy'n cael trafferth gyda gwytnwch emosiynol yn tueddu i dreulio gormod o amser yn eu meddwl eu hunain, gan geisio meddwl eu ffordd allan o bethau. Er mwyn prosesu rhai emosiynau fel galar, mae angen i ni eu teimlo a gweithio drwyddynt. 

 

Datblygu llais mewnol cefnogol 

Mae bod â llais beirniadol mewnol yn ein gwneud yn llai gwydn yn emosiynol ac yn aml mae'n ffactor allweddol mewn lefel isel o hunan-barch, iselder ysbryd a phryder; mae hefyd yn gallu effeithio ar ein llesiant corfforol. 

Bydd meddalu eich llais mewnol i'ch cefnogi a'ch hyfforddi trwy gyfnodau anodd y peth mwyaf defnyddiol y gallwch ei wneud er lles eich iechyd seicolegol; byddwch mewn gwell sefyllfa i ymdopi â'r hyn y mae bywyd yn ei daflu atoch; byddwch yn teimlo mwy o reolaeth ac yn hapusach. 

 

Ystyriwch gadw dyddlyfr  

Rydyn ni'n mynd i'r gampfa, rydyn ni'n bwyta bwyd iach, rydyn ni'n cadw i fyny â’n dysgu, ond yn aml iawn rydyn ni'n esgeuluso buddsoddi unrhyw amser mewn adeiladu gwytnwch ar gyfer ein meddwl. Ein meddwl yw un o'n hasedau mwyaf gwerthfawr, ac mae angen rhywfaint o faeth ar hwn hefyd.  

Mae tystiolaeth bod cadw dyddlyfr yn gallu bod yn effeithiol o ran lleihau straen a meithrin gwytnwch emosiynol. Bydd cadw dyddlyfr yn rheolaidd yn eich helpu i gael eglurder ynghylch y sefyllfaoedd a'r pethau sy'n achosi i chi ymateb yn emosiynol - p'un ai mewn ffordd dda neu mewn ffordd wael! Dim ond ar ôl i chi gael yr ymwybyddiaeth hon y gallwch chi ymgysylltu'n weithredol â'r pethau sy'n gwneud i chi deimlo'n dda a datgysylltu o’r rhai sy'n gwneud i chi deimlo'n wael. 

Gyda'r hunanymwybyddiaeth gynyddol sy'n dod o gadw dyddlyfr, rydym yn datblygu mwy o ddewisiadau ynghylch sut rydym yn ymateb i bethau a sut y gallwn gynnal ein hunain; mae hyn yn cynyddu gwytnwch emosiynol fel y gallwn adfer ein hysbryd pan fydd rhywbeth anodd yn digwydd yn ein bywyd. 

Mae ysgrifennu sut rydych chi'n teimlo a beth sy'n achosi i chi deimlo felly yn helpu i ryddhau dwyster y teimladau hyn. Mae ochr dde emosiynol a goddrychol yr ymennydd yn gallu rhannu pwysau eich pryderon ar unwaith â'r ochr chwith resymegol, resymol. 

 

Hyblygrwydd Gwybyddol 

Mae ein meddyliau'n effeithio ar sut rydyn ni'n teimlo a'r hyn rydyn ni'n ei wneud, ond nid ffeithiau yw meddyliau, dim ond meddyliau ydyn nhw. Daw ein hemosiynau o ran limbig yr ymennydd, ac nid ydyn nhw bob amser yn gysylltiedig â rhesymeg. Am y rheswm hwn, gall datblygu hyblygrwydd gwybyddol da hefyd helpu i gryfhau eich gwytnwch emosiynol. Pan fydd rhywbeth yn teimlo'n heriol neu'n anodd, ceisiwch ofyn i chi'ch hun bum gwaith a oes ffordd arall o feddwl amdano. 

Mae cadw dyddlyfr yn ffordd wych o brosesu'r hyn sy'n digwydd i ni bob dydd ac asesu ein patrymau meddwl dros gyfnod o amser. Gall ysgrifennu fod cystal â siarad, ac fel therapydd 24 awr, mae'n rhywbeth sydd bob amser yno i chi. 

Cofiwch gofnodi’r pethau da yn eich dyddlyfr hefyd. Gofynnwch i'ch hun beth sy'n mynd yn dda a’r hyn rydych chi'n teimlo'n ddiolchgar amdano. Gall hyn eich helpu i nodi gweithgareddau adferol a rhai sy'n faich ar eich emosiynau. Mae'n hawdd treulio gormod o amser yn cyflawni tasgau a dim digon o amser yn gwneud pethau sy'n codi ein hwyliau ac adfer ein hysbryd. Am resymau amlwg, bydd blaenoriaethu'r pethau hyn yn eich gwneud chi'n fwy gwydn. 

 

Rhowch faddeuant i chi’ch hun yn rheolaidd, a symudwch ymlaen 

Yn olaf, mae diffyg gwytnwch emosiynol yn aml yn digwydd pan fyddwch chi'n dal dig ac yn difaru am bethau. Mae'r math yma o feddylfryd yn arwain at bryder, hunan-gasineb a theimladau o anobaith. 

Mewn cyferbyniad, mae mynd ati i faddau eich hun am y gorffennol yn rhoi caniatâd i chi symud ymlaen. Ceisiwch ddod i arfer gwneud y canlynol unrhyw bryd y cewch eich siomi gyda chi'ch hun.  

Yn gyntaf, nodwch yr hyn rydych chi'n siomedig amdano, a pham. Nesaf, gofynnwch i'ch hun pa mor gyfrifol ydych chi am y canlyniad. O ran yr hyn rydych chi'n gyfrifol amdano, gofynnwch i'ch hun beth fyddech chi'n ei wneud yn wahanol y tro nesaf. Yna, rhowch faddeuant i chi'ch hun, a byddwch yn ymwybodol eich bod yn symud ymlaen gyda dysgu gwerthfawr sy'n gwneud eich siomedigaethau'n werth chweil. Os yw'n hynny'n ddefnyddiol, cofnodwch yr hyn rydych chi wedi'i ddysgu. 

Mae maddau eich hun yn rheolaidd yn rhoi ymdeimlad o lechen lân emosiynol i chi, gan ei gwneud hi'n haws ymdopi â phwysau newydd a lleihau ofnau ynghylch yr hyn na allwch ei reoli. Ymhen amser, dylai hunan-drugaredd ddod yn ail natur. 

Dolenni defnyddiol

Elusen Gofrestredig

Undeb Myfyrwyr Aberystwyth #1150576